محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1392
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
مع الجيم الفارسى نمچ - [ بفتح نون و سكون ميم ] رطوبت و نم باشد مثالش فخرى گويد : شعر « 1 » بدان رسيد ايادى شيخ ابو اسحاق * كه چشم ابر بود دايم از حيا پرنمچ نوچ - [ به وزن كوچ ] درختيست كه دائم چون صنوبر سبز باشد . مثالش مجدهمگر گويد : شعر زيب زمانه باد ز تاج « 1 » و سرير تو * تا هست زيب و زينت بستان ز سرو و نوچ و در فرهنگ بمعنى صنوبر باشد [ 1 ] . نويچ - [ بفتح نون و كسر واو ] لبلاب باشد كه آن را پنجه و فرغند و غساك نيز گويند . نفروچ - [ بفا و راى مهمله ] در مؤيد آن چوب باشد كه بدان خمير نان پهن كنند اما اشعار بحركتش نكرده [ 2 ] . و بجاى - فاء غين - [ 3 ] نيز به نظر رسيده و در فرهنگ - بضم نون و راء و سكون غين [ 3 ] - آورده . مع الخاء نخ - [ بفتح نون ] چهار معنى دارد : اول نخ ريسمان و غيره . دوم نام ديو باشد . مثالش معنى اول مولانا نظام « 2 » معمائى گويد : شعر « 1 » به روى كار نساجى نخ از تار شهاب آورد * چراغ افروز اطلس باف گنبذخانهء و الا مثال معنى دوم شاعر گويد : شعر « 1 » از نخشبى مدار طمع در جهان كرم * نخ نام ديو باشد و شب تيرگى و غم سوم صف باشد . مثالش حكيم فردوسى گويد :
--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « ك » : نظامى . ( 1 ) در برهان نوج هم آمده است ( نوژ نوژن . ناژ . ناژو ) . ( 2 ) وردانه . مدمك ( عربى ) . ( 3 ) يعنى : نفروچ .